Erzurum’lu İbrahim Hakkı

 
                     
 
                 ERZURUM’LU İBRAHİM HAKKI
                 18 Mayıs 1703 günü Erzurum’a bağlı Hasankale ilçesinde dünyaya
geldi. Hasankale’li Dursun Mahmudoğlu Molla Bekiroğlu Derviş Osman Efen-
dinin oğludur. Annesi Hazreti Peygamberimizin (s.a.v.) soyundan gelen Hasan-
kale’nin Kındığı Köyünden Dede Mahmud’un kızı Şerife Hanife Hanım’dır.
                 İlk derslerini babası Derviş Osman Efendi’den alan İbrahim Hakkı, 
baba dostu Sarı Gümrükçü Derviş Efendiden de dersler aldı. Yedi yaşında an-
nesini kaybetti.1719 yılında babasını kaybettiğinde on altı yaşındaydı.Bir süre 
amcasının yanında eğitimine devam etti. Erzurum’da dokuz yıl kalan İbrahim
Hakkı 1734 yılında vefat eden Şeyh Fakirullah’dan İslami İlimler ve Tasavvuf
dersleri aldı. 1738 yılında İstanbul’a gelerek Sultan  I. Mahmud ile görüşerek
aldığı izinle Kütübhane-i Hümayun’dan istifade etti.
                 İstanbul’dan Hicaza gitti ve dönüşünde bir süre Mısır’da kaldı. Er-
zurum’a dönen İsmail Hakkı, Astronomi,Fizik,Psikoloji,Sosyoloji,İslami İlimler
ve Tasavvuf alanında inceleme ve çalışmalarda bulundu.Tasavvuf konularıyla
birlikte fen bilimleri içeren Marifetnamesi ansiklopedik bir özellik taşımaktadır.
1757 yılında 400 eserden yararlanılarak yazılan Marifetname yalın ve halkın
anlayacağı bir dille yazılmış eşsiz bir eserdir. Bu kitapta ilk defa güneş sistemi
Astronomik ve Matematiksel verilerle anlatılmıştır.
                  1780 yılında rahatsızlaşan İbrahim Hakkı aynı yıl 22 Haziran gü-
nü hayata veda etti.Cenazesi Şeyh Fakirullah Hazretlerinin ayak ucuna defne-
dilen  İbrahim Hakkı’nın manzum ve düz yazı olmak üzere on beş eseri vardır.
İbrahim Hakkı’nın en önemli eserleri Divanı ve Marifetnamesidir.
 
 
E   y      G   ö   n   ü   l   .   ! 
Ey gönül.!
Her muradını kendinden iste
         ve böylece hoşluk içinde ol.
                  İçeri gel de
                           kendi içinin sultanı ol.
Az ye, az iç, az uyu
         ve var git gönül aşkını azık edin.
                  Ölmeden önce öl..
Kötü huylardan arın ki,
         güzel huylarla dolasın.
                  Bütün yaratılmışlara şefkat eyle..
Bütün cihan sana düşman olsa bile gam çekme..
         Ne gelirse başına onları bir misafir gibi tut.!
                  Eğer aşk sana uğrarsa;
                           sevin ki senin dermanın odur..
Aşk denizine dal ki,
         her şeyi kendi süretinde gör ama,
                  yinede bunu kimseye söyleme..
Her neye bakarsan; dış görünüşten kurtul,
         içte vahdete yönel.
                  Vahdet içkisiyle arif ol..
Ey Hakkı.! O sana senden yakın iken,
         sakın sen ona uzak olma..
                  Bilesin ki deniz de, dalga da gizlidir..
                           Gönlün, Allah’ın evi iken, öyle kalsın..
Ey gönül.!
Kendinden geç ki,
         bu yol Hakk’a yakındır.
                  Aşk denizine dal da,
                           daima onun demiyle dol, ey gönül.!
Ne kimse senden incinsin,
         ne de sen kimseden incin..
Ey Hakkı.!
İnsanları üstün gör
         ve halkı incitme.
                  Eğer seni incitirlerse,
                           bil ki bu da Allah’tandır..
Hasankaleli İbrahim Hakkı
 
 
E y   İ n s a n o ğ lu   B i l e s i n    k i ; 
Kadın güzelliğinin çeşitli belirtileri vardır..
– Gözü, kaşı, saç ve kirpiği siyah olmalıdır.
– Göz akı, dişi, tırnağı ve teni beyaz olmalıdır.
– Dili, dudağı, yanağı al al ve diş etleri gül pembesi olmalıdır.
– Kaşı, gözü, göğsü ve göbeği geniş ve enli olmalıdır.
– Kadınlık organı, koltuğu, burun ve kulak deliği dar olmalıdır.
– Başı, memesi, dizi ve kalçası büyük olmalıdır.
– Burnu, ağzı, eli, ayağı küçük olmalıdır.
– Sesi ve beli ince; tüm şekliyle güzel olmalıdır.
– Taze, tombul vücutlu ve kılsız olmalıdır.
– Bu güzelliklere bezenen kadın, özenilecek bir güzelliktedir..
Hasankaleli İbrahim Hakkı
 
 
E y   İ n s a n o ğ l u   B i l e s i n   k i ; 
Doğacak çocuğun alacağı şekil;
– Eğer, bir erkek eşinin uygunluk ve sevgisi ile çiftleşirse,
   doğacak çocuk güzel, akıllı, bilgili ve yararlı olur.
– Eğer, ayın hilal olarak doğuşunun birinci günü çiftleşirse,
   doğacak çocuk çok güzel olur.
– Eğer, ayın hilal olarak doğuşunun 11. 15. ve son gecesi çiftleşirse,
   doğacak çocuk deli olur.
– Eğer, erkek tohumu rahime önce gelip,
   sonra gelen yumurtalardan çok olursa,
   doğacak çocuk erkek olur ve amcasına benzer.
– Eğer, erkek tohumu rahime önce gelip,
   sonra gelen yumurtalardan az olursa,
   doğacak çocuk erkek olur ve dayısına benzer.
– Eğer, yumurtalar rahime önce gelip,
   sonra gelen erkek tohumu yumurtalardan çok olursa,
   doğacak çocuk kız olur ve halasına benzer.
– Eğer, yumurtalar rahime önce gelip,
   sonra gelen erkek tohumu yumurtalardan az olursa,
   doğacak çocuk kız olur ve teyzesine benzer.
– Eğer, açık yerde ve yıldızların altında örtüsüz çiftleşirse,
   doğacak çocuk ara bozucu ve münafık olur.
– Eğer, bir meyve ağacı altında çiftleşirse,
   doğacak çocuk zalim ve sadist olur ve eziyet etmekten hoşlanır.
– Eğer, gündüz öğleden önce çiftleşirse,
   doğacak çocuk cömert ve saygı değer bir kişi olur.
– Eğer, gündüz öğleden sonra çiftleşirse,
   doğacak çocuk şaşı gözlü olur.
– Eğer, pazartesi gecesi çiftleşirse,
   doğacak çocuğun ezberleme yeteneği kuvvetli olur.
– Eğer, salı gecesi çiftleşirse,
   doğacak çocuk çok yardım sever, temiz yürekli ve açık elli olur.
– Eğer, çarşamba gecesi çiftleşirse,
   doğacak çocuk azılı katil olur.
– Eğer, perşembe gecesi çiftleşirse,
   doğacak çocuk çok bilgili, yapıcı ve güçlü olur.
– Eğer, cuma günü ve cuma namazından evvel çiftleşirse,
   doğacak çocuk çok mutlu olur, vatanını sever, ölüm sebebi
   yurdu uğruna gelişir ve şehid olur.
– Eğer, pazar gecesi çiftleşirse,
   doğacak çocuk hırsız ve yan kesici olur.
– Eğer, Berat Gecesi çiftleşirse,
   doğacak çocuk çok kötü huylu ve ahlaksız olur.
– Eğer, Ramazan Bayramı gecelerinde çiftleşirse,
   doğacak çocuk ana ve babasına karşı duran,
   söz dinlemez bir insan olur.
– Eğer, Kurban Bayramı gecelerinde çiftleşirse,
   doğacak çocuk eksik parmaklı, altı veya dört parmaklı olur.
– Eğer, erkek eşinin rızasını almadan, onun tiksintisi ile çiftleşirse,
   doğacak çocuk aklı kıt ve ahmak olur.
– Eğer, eşi emzikli iken çiftleşirse ve gebe kalınır sa,
   doğacak çocuk zararlı, kötü bir insan olur.
– Eğer, kadının adet gördüğü zamanda çiftleşirse,
   doğacak çocuk hasta, cüzzamlı olur ve
   yaptığı işlerde sürekli zararlı olur.
– Eğer, ayakta çiftleşirse,
   doğacak çocuk yatağına işer.
– Eğer, erkek çiftleşmeyi baldızı sevgisiyle yaparsa,
   doğacak çocuk homoseksüel olur.
– Eğer, çiftleşirken çok konuşursa,
   doğacak çocuk dilsiz olur.
– Eğer, erkek çiftleşirken eşinin cinsel organlarına bakarsa,
   doğacak çocuk kör gözlü olur.
– Eğer, erkek çiftleşirken eşini öperse,
   doğacak çocuk sağır olur.
– Eğer, WC’ye gidipte cinsel organını yıkamadan çiftleşirse,
   doğacak çocuk çok cimri ve var yemez olur.
– Eğer, başkalarının yanında çiftleşirse,
   doğacak çocuk hırsız olur.
– Eğer, eşler inzal halinde iken, her ikisinin düşüncesinde ki şekil ne ise,
   doğacak çocuk bu şekle benzer veya bu şekle yakın olur.
– Eğer, eşler inzal halinde iken, baktıkları renkler ne ise,
   doğacak çocuğun gözleri o renge yakın olur.
 
Dip Not : Bütün bu yazılanlar % 100 kesin olmamakla birlikte,
                 uzun deneyler ve tetkikler sonucu yazılmıştır..
Hasankaleli İbrahim Hakkı
 
 
E y   İ n s a n o ğ l u   B i l e s i n   k i ; 
Fiziki özelliklere göre huy ve karakter yapılarımız:
– Boyu uzun olan: güzel, temiz huylu, saf, her insana inanan kimsedir.
– Boyu kısa olan: hileci ve arabozucu bir insandır.
– Orta boylu olan: akıllı ve güzel huylu bir insandır.
– Saçı sert olan: belleği güçlü, cesur ve atak bir insandır.
– Saçı yumuşak olan: yılışık, korkak ve güvensiz bir insandır.
– Saçı sarı olan: bencil, sinirlik ve sert hareketli bir insandır.
– Saçı siyah olan: sabırlı ve iyi huylu bir insandır.
– Saçı kumral olan: normal, güzel, değerli ve iyi bir insandır.
– Saçı az olan: hoş, bilgili ve ince düşünceli bir insandır.
– Saçı çok ve sık olan kadın: anlayışı kıt bir insandır.
– Başı küçük olan: gizliliği olmayan, sır tutmayan ve aklı az bir insandır.
– Başı büyük olan: çok akıllı ve zeki bir insandır.
– Başı kel olan: kötü huylu bir insandır.
– Başı sivri olan: çok çabuk kızan ve sinirlenen bir insandır.
– Tepesi yassı olan: gamsız ve olayları dert etmeyen bir insandır.
– Alnı yumru olan: çirkin ve anlayışı kıt bir insandır.
– Alnı arızalı olan: kötü huylu ve hastalıklı bir insandır.
– Alnı normal olan: güvenilir bir insandır.
– Alnı buruşuksuz olan: tembel ve düşüncesiz bir insandır.
– Alnı geniş olan: Seziş ve anlayış yeteneği çok olan bir insandır.
– Kaşlarının arası kırışık olan: çok kederli, üzgün ve düşünceli bir insandır.
– Kaşlarının arası açık olan: çok doğru bir insandır.
– Kaşları çatık olanlar ise: hırsızlık düşünen bir insandır.
– Kaşının ucu ince olan: toplum karıştırıcı ve fitneci bir insandır.
– Kaşı çok kıllı olan: çok kalp bunalımları ve sağlıksız bir insandır.
– Kaşı ince olan: güzel, kibirli ve kendini çok beğenen bir insandır.
– Kaşı yay gibi olan: güzel, zarif, ince ve duygulu bir insandır.
– Kulağı büyük olan: bilgisiz ve iş yapmayı sevmeyen bir insandır.
– Kulağı küçük olan: hırsız, güven ve inanç vermeyen bir insandır.
– Gözü siyah olan: sadık ve insanlara dost olan bir insandır.
– Gözü mavi olan: güçlü, zeki ve anlayışlı bir insandır.
– Gözü açık mavi olan: zarar verici ve fena düşünceli bir insandır.
– Gözü kırmızıya çalan renkte olan: cesur ve kahraman bir insandır.
– Gözü baygın bakışlı olan: kazanova tipli çapkın bir insandır.
– Gözü çukur olan: bencil, kibirli, gururlu, kendini beğenmiş bir insandır.
– Gözü küçük olan: oynak huylu bir insandır.
– Gözü çok iri olan: başkalarının mallarını düşünen hasetçi bir insandır.
– Gözü iri olan: iyi huylu bir insandır.
– Gözü normal olan: sevimli bir insandır.
– Gözü noktalı olan: göz değici bakışlı, nazar eden bir insandır.
– Gözü yan bakar olan: ara bozucu ve kıskanç huylu bir insandır.
– Gözü şaşı olan: eğri düşünceli bir insandır.
– Gözü güleç olan: yardım sever bir insandır.
– Gözünü sürekli kırpan: uğursuzluk getiren bir insandır.
– Sık kirpikli olan: güzel ve yakışıklı bir insandır.
– Yüzü büyük olan: belleksiz, az bilgili bir insandır.
– Yüzü küçük olan: bencil bir insandır.
– Yüzü yumru olan: var yemez, cimri bir insandır.
– Yüzü yassı olan: güzel huylu bir insandır.
– Yüzü ince olan: hileci bir insandır.
– Yüzü etli olan: çirkin ruhlu ve kötü düşünceli bir insandır.
– Yüzü uzun olan: çok yalan söyleyen bir insandır.
– Yüzü yuvarlak olan: herkesçe beğenilen ve çok sevilen bir insandır.
– Yüzü güleç olan: daima insanlar tarafından aranılan, çok iyi bir insandır.
– Yüzü beyaz ve pembe olan: çekici ve özenilecek güzellikte bir insandır.
– Yüzü turşu gibi ekşi yüzlü olan: çok acı sözlü bir insandır.
– Yüz derisi düzgün olan: yardımcı olmayı çok seven bir insandır.
– Yüz rengi sarı olan: hasta düşünceli ve hastalıklı bir insandır.
– Yüz rengi esmer olan: çok sevimli bir insandır.
– Yüz rengi siyah olan: her zaman hile düşünen bir insandır.
– Yüz rengi kırmızı olan: terbiyeli, denileni yapan bir insandır.
– Burnu uzun olan: fikir ve düşünce yoksunu bir insandır.
– Burnu kısa olan: korkak ve her şeyden çekinen bir insandır.
– Burnu yassı ve geniş olan: cinsel arzuları çok yüksek bir insandır.
– Burnu az eğri olan: yardım etmeyi çok seven bir insandır.
– Burun delikleri iri olan: bencil ve başkasını beğenmeyen insandır.
– Burun kanatları açık olan: kötü huylu ve inatçı bir insandır.
– Burnunun ucu topak olan: neşeli, güldürücü ve hoş bir insandır.
– Burnunun ucu ağzına yakın olan: dediği dedik, sert ve inatçı bir insandır.
– Ağzı küçük olan: güzel ve anlayışlı bir insandır.
– Ağzı büyük olan: korkusuz, cesaretli ve kahramandır.
– Ağzı eğri olan: şanssız ve talihsiz bir insandır.
– Kadının ağzının büyüklüğü veya küçüklüğü: cinsel organının aynıdır.
– Tınlayıcı sesi olan: bencil, kendini beğenmiş, kibirli bir insandır.
– Kaba sesli olan: çok iyi huylu, güvenilir bir insandır.
– Çatal sesli olan: kötü, zanlı ve şüpheci bir insandır.
– Çabuk çabuk konuşan: akıllı ve anlama yeteneği çok olan bir insandır.
– İnce sesli erkek: cinsel arzularına düşkün homoseksüel bir insandır.
– Erkek sesli kadın: çok yalan konuşan, herkesi birbirine takmaktan
   hoşlanan, dedikoducu bir insandır..
– Tatlı sözlü ve güler yüzlü olan: candan, kıymetli ve çok iyi bir insandır.
– Aşırı gülen: terbiyeden yoksun ve utanmayan bir insandır.
– İnce dudaklı olan: zeki ve sözden anlayan bir insandır.
– Kalın dudaklı olan: yakın görünüp dost olmayan kötü huylu bir insandır.
– Dişleri normal olan: bağlılık ve doğruluk sever bir insandır.
– Dişleri iri olan: fenalık ve kötülüklerden hoşlanan bir insandır.
– Kokusu hoş olan: huyu da, kendisi de iyi bir insandır.
– Çenesi normal olan: akıllı ve anlama yeteneği çok olan bir insandır.
– Çenesi ince olan: akıldan ve düşünceden yoksun bir insandır.
– Çenesi enli olan: kötü yaradışlı ve sert huylu bir insandır.
– Sakalı yuvarlak olan: olgun ve çok bilgili bir insandır.
– Sakalı siyah olan: zeki ve anlayışlı bir insandır.
– Sakalı sık olan: çok konuşan ve can sıkıcı bir insandır.
– Keçi sakallı olan: elinden bir iş gelmeyen, kötülükten hoşlanan insandır.
– Köşe sakallı olan: ortalık karıştırıcı, hileci ve kadınsı bir insandır.
– Boynu uzun olan: akıl ve düşünceden yoksun bir insandır.
– Boynu kısa olan: hileci ve adam kandırıcı bir insandır.
– Boynu normal olan: güzel ve her yönüyle iyi bir insandır.
– Boynu kalın olan: çok yemek yiyen, obur, pis boğaz bir insandır.
– Ensesi kalın olan: budala, aptal ve anlayışı kıt bir insandır.
– Her yeri normal olan: güzel ve her yönüyle iyi bir insandır.
– Gerdanı ince olan: nankör, iyilikleri çabuk unutan, ahtı vefa sahibi
   olmayan, patavatsız konuşan dangalak bir insandır.
Hasankaleli İbrahim Hakkı
 
 
E y   İ n s a n o ğ l u   B i l e s i n   k i ; 
Ana rahminde çocuk:
– Birinci ayında : Satürn (zuhal) gezegeninin,
– İkinci ayında : Merkür (müşteri) gezegeninin,
– Üçüncü ayında : Merih gezegeninin,
– Dördüncü ayında : Güneş gezegeninin,
– Beşinci ayında : Venüs (zühre) gezegeninin,
– Altıncı ayında : Utarit gezegeninin,
– Yedinci ayında : Ay uydusunun,
– Sekizinci ayında : tekrar Satürn (zuhal) gezegeninin ve
– Dokuzuncu ayında yine Merkür (müşteri) gezegeninin etkisindedir.
 
– Eğer, çocuk yedi aylık dünyaya gelirse : her yönüyle güzel, akıllı,
  çok güçlü ve iyi bir insan olur.
– Eğer, çocuk sekiz aylık dünyaya gelirse : çok kuru ve soğuk olan Satürn
  gezegeninin etkisiyle ömrü kısa olur ve kötü etkilere maruz kalır.
– Eğer, çocuk dokuz aylık dünyaya gelirse : iyi yaşam isteğiyle dopdolu,
  uzun ömürlü, akıllı ve iyi bir insan olur. Çünkü : Sıcak ve nemli Merkür
  gezegeninin etkisi altındadır.
 
Z İ N A : Başkalarına ait kilide anahtar uydurulmasıdır..
Hasankaleli İbrahim Hakkı
 
 
G ü z e l l i ğ i n   S ı r r ı 
Güzel sözlü ve güleç yüzlü ol.
Konuşursan doğru konuş.
Asla yalan söyleme, kendini rezil etme.
Söz verir isen mutlaka yerine getir.
Sözün en güzeli kısa ve anlamı derin olanıdır.
Sözleri güzel olanın güzelliği de artar..
Hasankaleli İbrahim Hakkı
 
 
T e f v i z n a m e   
Hak şeyleri hayr eyler
Zannetme ki ğayreyler
Arif anı seyreyler..
 
Mevla görelim neyler,
Neylerse güzel eyler..
 
Sen hakka tevekkül kıl
Tevfiz et ve rahat bul
Sabreyle ve razı ol..
 
Mevla görelim neyler,
Neylerse güzel eyler..
 
Deme şu, niçin söyle
Yerincedir o, öyle
Bak sonuna sabreyle..
 
Mevla görelim neyler,
Neylerse güzel eyler..
 
Hiç kimseye hor bakma
İncitme gönül yıkma
Sen nefsine yan çıkma..
 
Mevla görelim neyler,
Neylerse güzel eyler..
 
Mümin işi renk olmaz
Akıl huyu, cenk olmaz
Arif dili tenk olmaz..
 
Mevla görelim neyler,
Neylerse güzel eyler..
 
Her dilde anın adı
Her canda anın yadı
Her kuladır imdadı..
 
Mevla görelim neyler,
Neylerse güzel eyler..
 
Naçar kalacak yerde
Nagah açar ol perde
Derman eder ol derde..
 
Mevla görelim neyler,
Neylerse güzel eyler..
 
Geh kalbini boş eyler
Geh hulkunu hoş eyler
Geh aşka duş eyler..
 
Mevla görelim neyler,
Neylerse güzel eyler..
 
Geh sade ve geh rengin
Geh tabın eder sengin
Geh hürremu geh gamgin..
 
Mevla görelim neyler,
Neylerse güzel eyler..
 
Az ye az uyu az iç
Ten mezbelesinden geç
Dil gülşenine gel göç..
 
Mevla görelim neyler,
Neylerse güzel eyler..
 
Geçmişle geri kalma
Müstakbele hem dalma
Hal ile dahi olma..
 
Mevla görelim neyler,
Neylerse güzel eyler..
 
Kalbin ana berk eyle
Tedbirini terk eyle
Takdirini derk eyle..
 
Mevla görelim neyler,
Neylerse güzel eyler..
 
Bir işi murad etme
Olduysa inad etme
Hak’tandır o, red etme..
 
Mevla görelim neyler,
Neylerse güzel eyler..
 
Gel hayretle dal bir yol
Kendin unut anı bul
Koy gafleti hazır ol..
 
Mevla görelim neyler,
Neylerse güzel eyler..
 
Her sözde nasihat var
Her nesnede ziynet var
Her işte ganimet var..
 
Mevla görelim neyler,
Neylerse güzel eyler..
 
Her söyleyeni dinle
Ol söyleteni anla
Hoş eyle kabul canla..
 
Mevla görelim neyler,
Neylerse güzel eyler..
 
Bil elsine-i halkı
Eklam-ı Hak eyle Hakkı
Öğren edeb-u hulku..
 
Mevla görelim neyler,
Neylerse güzel eyler..
 
Vallahi güzel etmiş
Billahi güzel etmiş
Tallahi güzel etmiş..
 
Mevla görelim neyler,
Neylerse güzel eyler..
Hasankaleli İbrahim Hakkı
 
 
Y   a   l   n   ı   z   l   ı   k  
Ey kardeşler.! Yalnızlığımdadır bütün rahatım.
Ve tüm belaların kalabalık eğlencelerinde,
Her kim ile dost olduysam azıcık,
Ayıplarımı açtılar hep ve yaydılar sürçmelerimi.
Onlardan, gerçek, sadık bir dost bulamadım;
Sevgimi saklayacak, onurumu gözetecek.
Onlardan kopuşum, onları küçük düşürmek değil,
Zira ki, benim şerefim yalnızlığımdadır..
Hasankaleli İbrahim Hakkı
 

Bir Yorum Yazın